جراحی زیبایی فک

جراحی زیبایی فک (جراحی های ارتوگناتیک)

از مشکلات شکلی فک با عنوان ناهنجاری‌های فک یاد می‌شود. این ناهنجاری‌ها می توانند مادرزادی یا اکتسابی باشند، مثل ضربه خوردن به فک در دوران کودکی و نوزادی که ممکن است باعث بروز ناهنجاری‌های شدیدی در فک‌ها شود. بطور کلی ناهنجاری‌های فک یا با عقب ماندگی رشد توام هستند یا با زیادی رشد همراه هستند؛ ممکن است فقط در یک فک دیده شوند یا اینکه هر دو فک جلو زده یا کوچک باشند. حتی امکان دارد یک فک بیش از حد طبیعی رشد کرده باشد و یک فک کمتر از حدرشد کرده باشد.

درمان
در درمان جراحی در دوران کودکی می توان دستگاه‌های کشش دهنده استخوان  (Distraction Osteogenesis) را داخل فک کار گذاشت تا با ایجاد کشش بصورت تدریجی عقب ماندگی رشد فک جبران شود.
زیادی رشد فک :

این مشکل هم در فک بالا و هم در فک پایین وجود دارد ولی اغلب در فک پایین دیده می شود(پروگناتیسم). در این مورد برخلاف عقب ماندگی رشد فک باید تا سن ۱۸ سالگی برای آقایان و کمی زودتر از ۱۸ سالگی برای خانم‌ها صبر کنیم. علت، ادامه رشد فک تا این سنین است. اگر این ناهنجاری زودتر از ۱۸ سالگی جراحی شود به‌دلیل باقی ماندن مقداری از رشد، احتمال عود وجود دارد.
در جراحی فک اول باید عامل ایجاد کننده ناهنجاری مشخص شود. ممکن است مشکل از فک نباشد. سپس تناسب اجزای صورت و وضعیت ناهنجاری فکی در کل صورت مد نظر قرار می گیرد. ارزیابی های قبل از عمل شامل: رادیوگرافی، فتوگرافی و تهیه قالب دندانی از فکین برای بررسی بهتر ناهنجاری استفاده می شود. به این ترتیب ما متوجه می شویم که آیا اصلاَ ناهنجاری فکی وجود دارد یا خیر و اگر وجود دارد چه عاملی آن‌ را ایجاد کرده و چطور و به چه میزان باید آنرا با توجه به سایر اجزای صورت تصحیح کرد.
جراحی فک اغلب یک کار تیمی است که با همکاری  فوق تخصص جراحی پلاستیک و فک و صورت و متخصص ارتودونسی انجام می شود.
برای انجام یک درمان ایده‌آل باید روابط فکی و دندانی بیمار تصحیح شود. معمولاَ بیمار قبل از جراحی توسط ارتودونتیست تحت درمان قرار می‌گیرد تا قوس‌های دندانی و خود دندان‌ها وضعیت ایده‌ال برای جراحی را بدست آورند و پس از آن جراحی انجام شود.
بعد از تشخیص دقیق ناهنجاری و طراحی درمان جراحی، معمولاَ یکی دو سال قبل از عمل، درمان ارتودونسی انجام می شود وقتی بیمار به سن حدود  ۱۸ سالگی برسد جراحی انجام  میشود.

 

ریکاوری:
معمولا بیمار بعد از عمل یک شب در بیمارستان بستری می ماند و روز بعد مرخص می شود حدود یک هفته بعد بیمار می تواند وارد زندگی اجتماعی شده و حتی سر کار برود. بعد از جراحی مقداری تورم در صورت ایجاد می شود که کاملاَ‌ طبیعی ست. تورم ۴-۳ روز الی یک هفته بعد از جراحی وجود دارد و به مرور برطرف می شود. خون مردگی و کبودی معمولاَ دیده نمی شود مگر در افراد مسن تر.

خط برش جراحی:
امروزه تمامی جراحی های تصحیح ناهنجاری‌های فک از داخل دهان انجام می‌شود. بنابراین روی صورت هیچگونه اثری به‌جای نمی‌ماند.

 

بستن یا نبستن دهان:
برای جوش خوردن استخوان بعد از جراحی، یا دهان با سیم بسته می شود و فرد تقریباَ نمی‌تواند دهان را باز کند، یا اینکه با پیچ و پلاک‌های خاصی قطعات استخوانی در داخل فک ثابت می شوند و دهان بیمار کاملاَ باز می‌شود. این دو روش هیچ ارجحیتی به‌هم ندارند و به‌کار بردن آنها بیشتر سلیقه ای است. البته در شرایط خاصی بهتر است دهان با سیم بسته شود اما بطور کلی امروزه بعد از اکثر جراحی‌ها از روش تثبیت با پیچ و پلاک استفاده می‌شود و بیمار می تواند دهان خود را باز کند. کلا جوش خوردن استخوان یک و نیم الی دو  ماه طول می‌کشد اما پیچ و پلاک‌ها آنقدر مقاومت دارند که بیمار قبل از جوش خوردن کامل استخوان بتواند رژیم غذایی عادی داشته باشد. بعد از بستن دهان خیلی از بیماران بعد از جراحی و به‌کار بردن این روش مقداری وزن کم می کنند و بابت این قضیه حتی خوشحال هم می شوند. گرچه هدف لاغر کردن بیمار نیست اما بعضاَ در روش دهان بسته این اتفاق می افتد. در واقع برای افراد چاق شاید این فرصتی باشد تا به کم خوردن عادت کنند.

مراقبت‌های بعد از جراحی
بیمار  باید مراقب باشد تا ضربه به فک وارد نشود چون می تواند باعث جابجایی استخوانها شده یا ابزارهای نگهدارنده داخل فک را شل کند. بیماران بهتر است از مسافرت‌های طولانی پرهیز کنند بهتر است این بیماران تا مدتی از ورزش‌های سنگین خودداری کنند. رعایت بهداشت برای این بیماران بسیار مهم است. این افراد از روز بعد از عمل باید مسواک بزنند و دهان خود را با دهانشویه شستشو بدهند.

مدت زمان بسته ماندن دهان و رژیم غذایی
۲-۳ هفته دهان با سیم بسته می شود و بعد از این مدت سیم باز شده و بجای آن دهان با کش بسته می شود یا در بعضی موارد از اول کش می بندیم. بعد از جایگزینی سیم با کش، دهان بیشتر از حالت قبل باز می شود. در مجموع حدود یک ماه و نیم طول می کشید تا بیمار از دست سیم و کش راحت شود. کسانی که فکشان با سیم بسته شده باید بیشتر مایعات و غذاهای صاف شده (مثل سوپ) استفاده کنند. در واقع در مدت دو هفته‌ای که دهان اصلا نباید باز شود بیمار نباید از غذاهایی که نیاز به جویدن دارند استفاده کند. بعد از برداشتن سیم و گذاشتن کش بیمار می تواند رژیم غذایی خیلی نرمی داشته باشد مثل سوپی که نیاز به جویدن زیاد نداشته باشد. بعد از یک ماه بیمار می تواند از غذاهای جویدنی استفاده کند. رژیم غذایی این بیماران باید حتما به گونه‌ای باشد که مواد غذایی مورد نیاز را دریافت کنند. کسانی که دهانشان باز می شود باید از غذاهای شل استفاده کنند یعنی غذاهایی که نیاز به جویدن شدید ندارند مثل سوپ،پوره،نان نرم،برنج و خورشت نرم که مواد سخت و سفت نداشته باشند. اما بعد از ۴ هفته می توانند رژیم غذایی عادی داشته باشند.

عوارض جراحی های زیبایی فک:
مهمترین عارضه در این جراحی ها اختلال در حس لب‌هاست که می تواند بعد از عمل جراحی پیش بیاید و معمولا ظرف چند هفته به‌تدریج برطرف می شوند. در شرایط نادر که آسیب جدی به عصب وارد شده باشد اختلال در حس برای مدت طولانی تری باقی می ماند. اگر عارضه خیلی شدید باشد ممکن ا‌ست حس لب‌ها اصلا برنگردد ولی این عارضه چندان مسأله جدی نیست و جای نگرانی وجود ندارد. اگر هم حس لب‌ها برنگشت بیمار خیلی زود به آن عادت می کند.

جراحی های مکمل
در جراحی های پلاستیک مخصوصا در صورت باید تمام اجزای صورت را در نظر گرفت. گاهی اوقات یک بینی به ظاهر بزرگ است اما علت آن بزرگی بینی نیست بلکه کوچکی فک بالا ست. گاهی اوقات بعد از جراحی فک دیگر بینی هم در صورت بیمار متناسب به‌نظر نمی‌رسد و بهتر است جراحی شود. یک اشتباه بسیار بزرگ عمل زیبایی بینی قبل از جراحی فک است. در خیلی از این موارد وقتی فک (بخصوص فک بالا) بعد از بینی جراحی شود بینی جراحی شده زیبایی و تناسب خود را از دست داده و حتی زشت و ناخوشایند به‌نظر می رسد.
بنابراین اگر قرار است بیمار هم تحت عمل جراحی فک قرار گیرد و هم بینی جراحی شود، به‌عنوان یک اصل اول فک باید جراحی شود (مخصوصا فک بالا) و بعد از آن بینی. گاهی اوقات گونه های بیمار نیز نیاز به تصحیح دارند به‌خصوص بعد از جراحی فک تمام بررسی ها بایستی قبل از عمل برنامه‌ریزی شود و در صورت نیاز اغلب بیمار بصورت همزمان و در یک جراحی گونه ها نیز بهمراه فک ها تصحیح می شوند.
بعضی اوقات چانه بیمار نیز کوچک بوده و احتیاج به عمل دارد. ما دو نوع جراحی برای چانه داریم. یکی استفاده از پروتز و دیگری بریدن استخوان چانه و تغییر موقعیت آن است. روش دوم روش علمی تر است. در بریدن استخوان چانه نتیجه زیباتر و قابل پیش بینی تر است. در این مورد در بخش ژنیوپلاستی بیشتر توضیح داده شده است.

 

بازگشت